Kiến thức cơ bản nhưng có thể bạn vẫn chưa biết về thị trường dầu thô.

04/04/2022 | 16:52

Dầu thô được xem là hàng hóa số 1 trên thế giới, khác với các tài sản dự trữ như vàng hay tiền quy ước. Dầu là một loại hàng hóa phục vụ cho sản xuất thực.

Giới thiệu chung

Dầu thô là là chất lỏng màu đen sánh, nhờn được chiết xuất từ lòng đất nên thường được gọi là dầu mỏ. Là nguồn nguyên liệu chính để sản xuất ra một số nhiên liệu cho hầu hết mọi hoạt động trong cuộc sống như xăng, dầu…, ngoài ra còn là nguyên liệu để sản xuất nhựa đường, chất bôi trơn, sáp, thuốc nhuộm, các chất tẩy rửa, phân bón, sợi và cao su tổng hợp.

Hai nhóm dầu thô phổ biến nhất trên Thế giới?

Có đến hơn 160 loại dầu thô khác nhau trên thế giới. Trong đó có hai nhóm dầu phổ biến và đạt tiêu chuẩn cao nhất thường được nhắc đến là dầu Brent (Brent Crude Oil) và dầu WTI (West Texas Intermediate)

Dầu Brent: Là loại dầu ngọt và nhẹ, vận chuyển dễ thường được khai thác từ các mỏ ở Biển Bắc (Châu Âu). Dầu Brent chiếm hơn 60% hợp đồng dầu thô trên toàn thế giới. Là loại dầu phù hợp để tinh chế dầu diesel, dầu nhiên liệu chưng cất và xăng, được dùng chính ở Châu Âu và Châu Phi.

Dầu WTI: Còn được gọi là dầu thô Mỹ, loại dầu này khái thác từ các giàn khoan ở Hoa Kỳ (chủ yếu ở Texas, Louisiana và North Dakota) sau đó được vận chuyển bằng đường ống nên có kinh phí cao. Loại dầu WTI rất nhẹ và ngọt, hàm lượng lưu huỳnh thấp, rất phù hợp để tinh chế xăng.

Hàm lượng lưu huỳnh của dầu Brent và WTI đều dưới 1%, nên khiến cho cả hai đều “ngọt”. Chúng cũng ít cô đặc hơn (nhẹ hơn) so với nhiều loại dầu thô được khai thác ở nơi khác. Với hai đặc điểm này làm cho chúng dễ dàng tinh chế và hấp dẫn hơn đối với các nhà sản xuất sản phẩm từ dầu.

Giá của Brent và WTI được sử dụng làm giá tiêu chuẩn (benchmark) cho tất cả các giao dịch dầu thô trên thế giới. Trong đó, dầu Brent thường được dùng benchmark cho dầu thô châu Phi, châu Âu và Trung Đông (chiếm khoảng 2/3 sản lượng dầu thô của thế giới). WTI là dầu thô tiêu chuẩn của Mỹ. Ở các nước châu Á có xu hướng sử dụng kết hợp giá Brent và WTI để định giá cho dầu thô của họ.

Thị trường giao dịch

Dầu Brent được giao dịch tương lai trên Sàn giao dịch liên lục địa (ICE).  Hợp đồng tương lai dầu thô WTI có giá niêm yết trên sàn NYMEX (New York Mercantile Exchange) thuộc CME Group (Chicago Mercantile Exchange). Giá dầu tham chiếu mà bạn thường hay thấy trong các bản tin trên thị trường chính là giá dầu tương lai trên hai sàn nói trên.

Tại sao có sự khác nhau giữa giá dầu Brent và WTI?

Dầu WTI và Brent đã được giao từ giữa thập niên 80 với mức giá gần như nhau. Có thời điểm WTI đắt hơn Brent. Tuy nhiên, hiện tại WTI có giá thấp hơn Brent. Sự chênh lệch về giá thường dao động trong khoảng 10-20 USD/thùng. Và bị chi phối bởi hoạt động sản xuất dầu thô tại Mỹ so với các khu vực khác và ảnh hưởng của các sự kiện địa chính trị đến nguồn cung dầu thô toàn cầu.

Sự chênh lệch giá diễn ra cao nhất là năm 2011 khi Brent được giao dịch ở mức cao hơn WTI lên đến 25$ do ảnh hưởng của phong trào Mùa xuân Ả Rập tại Ai Cập vào tháng 2/2011. Việc thiếu hụt nguồn cung trở nên đáng lo ngại khiến dầu Brent – dầu tiêu chuẩn cho khu vực này trở nên đắt đỏ. Khi căng thẳng qua đi thì sự chênh lệch này cũng được thu hẹp lại.

Dù giá của hai loại dầu tiêu chuẩn này bị ảnh hưởng bởi các yếu tố khác nhau. Nhưng xu hướng của chúng lại khá tương tự nhau. Nếu giá dầu Brent tăng thì dầu WTI khả năng cao cũng sẽ tăng và ngược lại.

Các quốc gia có ảnh hưởng đến giá dầu thế giới?

OPEC: Là tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ gồm có 13 quốc gia (Algeria, Angola, Equatorial Guinea, Gabon, Iran, Iraq, Kuwait, Libya, Nigeria, Cộng hòa Congo, Ả Rập Xê Út, Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất và Venezuela). Tổ chức này được thành lập để điều tiết giá dầu bằng cách kiểm soát các nguồn cung, để đảm bảo cho các thành viên có được mức giá tốt nhất. Trong đó, Ả Rập Xê Út được coi là “lãnh đạo không chính thức” của tổ chức này. OPEC khai thác khoảng 40% tổng sản lượng dầu và nắm giữ khoảng 75% trữ lượng dầu thế giới.

Nga dù không phải là thành viên OPEC nhưng gần đây cũng rất tích cực cắt giảm sản lượng dầu.

Ngoài OPEC, các quốc gia sản xuất dầu lớn nhất thế giới là Hoa Kỳ, Canada  Trung Quốc. 

Các yếu tố ảnh hưởng đến giá dầu thô

Quyết định của OPEC: OPEC có khả năng làm tăng, giảm hoặc giữ giá dầu ở mức ổn định thông qua việc điều chỉnh hạn ngạch khai thác dầu của các nước thành viên, từ đó điều chỉnh lượng khai thác dầu toàn cầu và ảnh hưởng đến giá dầu trên toàn thế giới.

Tình hình chính trị các quốc gia sản xuất dầu mỏ: Dầu thô là một trong những mặt hàng dễ bị ảnh hưởng bởi tình hình chính trị. Ở các quốc gia sản xuất dầu quan trọng, khi diễn ra bất ổn chính trị như: Chiến tranh, các lệnh cấm vận dầu mỏ, các cuộc đảo chính chính trị và các hành động khủng bố xảy ra có thể tạo ra sự khan hiếm của nguồn cung và làm giá dầu tăng vọt.

Tài nguyên mới: Thỉnh thoảng lại xuất hiện các nguồn tài nguyên dầu mới như cát dầu Canada hoặc dầu đá phiến của Mỹ. Sự gia tăng nhu cầu về các nguồn năng lượng mới cũng tác động giảm giá dầu ngay cả khi thời điểm nhu cầu dầu lớn.

Nhu cầu tiêu thụ: Nhu cầu về dầu thô thế giới ngày càng tăng do sự gia tăng dân số và sự tăng trưởng trong các ngành vận tải, hóa dầu và hàng không. Nhu cầu dầu tăng sẽ khiến cho giá cả tăng lên và ngược lại.

Sự kiện toàn cầu: Nhiều sự kiện không thể lường trước cũng tác động đến giá dầu thô, làm giá tăng hoặc giảm như cuộc cách mạng Iran vào cuối những năm 1970 hoặc sự bùng nổ của đại dịch COVID-19 năm 2020 đều ảnh hưởng đáng kể đến giá dầu thô.

Các cách để đầu tư dầu thô?

Ngày nay, dầu thô không chỉ là một loại hàng hóa có giá trị mà nó còn là một loại tài sản đầu tư giúp đa dạng hóa và giảm thiểu rủi ro cho danh mục sản phẩm. Các cách để đầu tư dầu thô bao gồm: Hợp đồng tương lai (Future Contract), Hợp đồng quyền chọn (Option), Mua cổ phiếu từ các công ty năng lượng hoặc Chứng chỉ quỹ ETF hoặc Hợp đồng chênh lệch giá (CFD).

Tổng kết

Dầu thô được coi như một loại vàng đen bởi tầm quan trọng của nó trong nền kinh tế thế giới. Dầu WTI là loại dầu thô chất lượng, có giá trị cao trên thị trường dầu thô. Nhà đầu tư có thể đầu tư dầu WTI thông qua hợp đồng tương lai để đa đạng hóa danh mục đầu tư. Theo dõi chi tiết diễn biến thông tin về thị trường, các yếu tố tác động lên giá, nguồn dự trữ… sẽ giúp nhà đầu tư có thể đưa ra các quyết định giao dịch hiệu quả nhất.

VNF – Dẫn Đầu Xu Hướng

(*) Công ty Cổ phần Giao dịch Hàng hóa VNF (VNF Goods Trading Joint Stock Company) là Thành viên Kinh doanh của Sở Giao dịch Hàng hoá Việt Nam (Sở Giao dịch Hàng hoá Việt Nam MXV được cấp phép chính thức bởi Bộ Công Thương)

 

 

Đối tác của chúng tôi